Hiểu về Media Literacy

Định nghĩa về Media Literacy thường được trích dẫn nhất tại Mỹ là tuyên bố xúc tích do những thành viên của Viện nghiên cứu Aspen về Media Literacy đưa ra năm 1992:

Media Literacy là năng lực tiếp cận, phân tích, đánh giá và tạo ra các thông điệp truyền thông dưới nhiều hình thức khác nhau4.

Tuy nhiên, định nghĩa cũng tiến hóa dần theo thời gian, và tới nay, chúng ta cần một định nghĩa tốt hơn, phải cho thấy được tầm quan trọng của Media Literacy với việc giáo dục con người trong thế kỷ 21. Vì thế, Center for Media Literacy dùng một định nghĩa mở rộng hơn:

Media Literacy ở thế kỷ 21 là một cách tiếp cận giáo dục. Nó cung cấp cơ sở để tiếp cận, phân tích, đánh giá và tạo ra các thông điệp dưới nhiều hình thức khác nhau, từ in ấn tới video hay internet. Media Literacy giúp xây dựng hiểu biết về vai trò của truyền thông trong xã hội, cũng như năng lực truy vấn và năng lực tự biểu đạt cần thiết cho mỗi công dân trong một nền dân chủ.

medialiteracyblack

Một điều quan trọng cần hiểu rõ về Media Literacy là nó hoàn toàn không phải là “bảo vệ” con cái khỏi nhưng thông điệp không mong đợi. Mặc dù một số tổ chức kêu gọi các vị phụ huynh cấm con cái xem TV, nhưng sự thật là truyền thông đã ăn sâu vào mọi ngõ ngách của đời sống văn hóa, tới mức dù bạn có tắt ti vi đi thì bạn vẫn không thể thoát khỏi văn hóa truyền thông. Truyền thông không còn gây ảnh hưởng tới văn hóa, mà TRUYỀN THÔNG CHÍNH LÀ VĂN HÓA.

Vì thế, Media Literacy nhắm tới việc trang vị cho người học năng lực tư duy phê phán và tự biểu đạt dưới mọi hình thức truyền thông, sao cho họ có thể làm chủ quá trình diễn giải ý nghĩa của những thứ họ nhìn thấy, nghe thấy, thay vì để cho sự diễn giải làm chủ họ.

Một người có năng lực Media Literacy không phải là kẻ học thuộc lòng các số liệu về truyền thông, mà thực ra là học cách đặt được những câu hỏi phù hợp về những điều họ được xem, nghe, hoặc đọc thấy. Len Masterman, tác giả cuốn sách danh tiếng Teaching the Media gọi đó là “sự tự trị mang tính phê phán”, hoặc là khả năng tự suy nghĩa.

Thiếu vắng năng lực này, mỗi cá nhân không thể có được lòng tự tôn đầy đủ của một con người, và càng không thể thực hành các nghĩa vụ của một công dân trong một xã hội dân chủ, bởi một công dân cần phải vừa hiểu, vừa đóng góp vào các cuộc tranh luận trong thời đại của họ.

Lược dịch: Nguyễn Thu Giang

Comments

comments

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

Facebook